2)  اقلی: که مخصوص آلات موسیقی است یعنی شامل اصواتی ست که به شکل سرود،آواز و یا از آلات موسیقی خارج می شود.

          حال صوت اقلی خود به دو قسمت قابل تقسیم می باشد:

1)   قرعی : یعنی صدایی که از کوفتن حاصل شود.

 2)  قلعی : یعنی صدایی که بر اثر پراکنده شدن یا اصطکاک حاصل شود.»«1»     

          البته در مباحث تئوری موسیقی جهانی صدا از لحاظ کیفیت دارای مشخصه های زیر است:«2»

 1. نواک: که همان زیر و بمی صدا می باشد یعنی در سنتور سیم های کوتا ه زیرتر و سیم های بلند بم تر می باشند               2  .دیرند : زمانی را که صدای موسیقی ادامه می یابد را دیرند می گویند

 3   . شدت : که همان ضعیف یا قوت نواختن است                    4  . طنین و رنگ

حال همان تعاریف و تقسیمات فوق در مبانی نظری موسیقی ایران از دیدگاه اساتید موسیقی ایران بر چهار نوع می باشد:«3»

 1)  عظیم و صغیر (بزرگ و کوچک) 2)  سریع و بطئ  ( سریع و آرام ) 3 )  حاد و غلیظ  (تیز و درشت) 4) جهیز و خفی(آشکارو پوشیده)

        یکی از محور های بنیادی که موسیقی ردیف بر آنها استوار است صداست در این موسیقی صدا و کیفیت اجرایی آن نقش بسیار حساس و مهمی را داراست صوت و چگونگی آن علاوه بر مسائل فیزیکی با مسائل فلسفی نیز مرتبط است.

        آن قسمت از صدای سازها ی ردیف که مربوط به علم صدا شناسی است عبارتند از :تشدید،ارتفاع صوت وزنگ صدا .  تشدید مربوط به جعبه ی طنین و ساختمان ساز است که حدود و وسعت آن برای هر ساز دقیقا محا سبه شده و برای موسیقی مورد نظر به وسیله ی وسایل فنی با تکنیک های ویژه برای هر نوع ساز قابل تنظیم است.«1»

        ارتفاع درجه ی زیر و بم بودن صدا بین دو حد شنوایی ست و به  ارتعاش صدا بستگی دارد از طرفی صدایی با فرکانس ثابت در تغییرات شدت و نوانس صدا دارای ارتفاع متغییر است.که خود شامل شدت صوت <قوت و ضعف> طنین  می شود.

       نوازنده در شیوه های سنتی برای ایجاد نوانس <شدت صوت> به تکنیک خاصی نیاز مند است.

زنگ صوت: صدای سازها و یا خواننده ترکیبی از صدایهای ساده است و میزان حدت و شماره ی آنها معرف زنگ آن است

        شدت و ضعف صداها همانند نحوه ی انحنای زیر و بمی هجاهای و کشش ها در شعر فارسی است

 (ادامه دارد)